Spiral Nedir? Spiral Nasıl Takılır?

Spiral Nedir? Spiral Nasıl Takılır?

Spiral (rahim içi araç), gebelik oluşmaması için rahim içine yerleştirilen etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Spiral kullanım kolaylığı nedeniyle gebe kalmak istemeyen kadınların en sık kullandığı koruma yöntemlerinin başında gelmektedir. Peki spiral nedir? Spiral çeşitleri nelerdir? Spiral nasıl kullanılır? Spiral nasıl uygulanır? İşte spiral hakkında tüm merak edilenleri yazımızda derledik.

Spiral Nedir?

Spiral (rahim içi araç); T şeklinde rahim içine yerleştirilen, istenmeyen gebeliklerin oluşmasını engelleyen etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Doğru uygulandığı taktirde koruyuculuğu 5-10 yıl arasında sürmektedir. Spiral spermlerin rahim içinden geçip yumurtanın yanına ulaşıp döllenmesini engeller. Sperm tarafından döllenme olsa dahi rahim iç duvar yapısını bozarak döllenmiş yumurtanın rahim içine tutunmasını engeller.

Spiral Çeşitleri Nelerdir?

Spiral bakırlı ve hormonlu spiral olmak üzere iki çeşittir. Spiral çeşitlerinin etki mekanizması, avantajları ve dezavantajları farklılık göstermektedir. Spiral taktırmak isteyen kadınlar sıklıkla hangisini tercih edecekleri konusunda kararsız kalmaktadırlar. Hangi spiralin hastaya daha uygun olduğuna hastanın adet düzenine, adet miktarına, mevcut ek hastalıkları olup olmadığına ve adet dönemindeki ağrı durumuna bakılarak karar verilir.  

Hormonlu spiral levonorgestrel adlı progesteron hormonu içerir ve her gün rahim iç zarına çok düşük miktarda hormon salgılanmasını sağlar. Bu şekilde rahim iç zarı incelir ve gebelik oluşumu engellenir. Hormonlu spiral T şeklindedir ve yoğun adet dönemi ağrı ve kanaması olan kadınlarda da kullanılmaktadır. Salgıladığı hormon sayesinde rahim iç zarını düzelterek yoğun adet ağrısı ve kanamalarının önüne geçmektedir.

Bakırlı spiralin ucunda bakır bulunur ve T şeklindedir. Rahmin iç kısmına bakır salgılayarak spermlerin döllenmesini ve döllense bile rahim iç duvarına tutunmasını engeller. Bakırlı spiral kullanılması ağır adet kanaması ve ağrısı olan kadınlara tavsiye edilmez çünkü bakırlı spiral hormonlu spiralin aksine adet kanamasını ve ağrıyı arttırmaktadır.

Spiral Ne İşe Yarar?

Günümüzde spiral halen çocuk istemeyen çiftler tarafından en yaygın olarak başvurulan uzun etkili doğum kontrol yöntemlerinden biridir. Bunun nedeni uygun fiyatlı olması, kolay uygulanabilir olması, başarısızlık şansının düşük olması, takıldığı an etkisini göstermeye başlaması ve çıkarıldığında doğurganlığın hemen geri kazanılmasıdır.

Bunların dışında hormonlu spiraller; yoğun adet kanamaları ve ağrıları, rahim içi polipler ve çikolata kisti gibi bazı kadın hastalıklarının tedavisinde de kullanılmaktadır.

Spiral Ne Kadar Korur?

Bakırlı spirallerin gebeliğe karşı koruma süresi ortalama 5-10 yıl arasındadır. Hormonlu spirallerin ise salgıladığı hormon zamanla azaldığı için gebeliğe karşı koruma süresi ise ortalama 3-5 yıldır. Salgılanan hormon bittiğinde koruması da bitmektedir.

Ancak ultrasonla belirli aralıkla rahim içindeki spiralin yerinde olup olmadığına bakılması gerekmektedir. Çünkü zamanla spiralin rahim içinde aşağıya doğru kayarak koruyuculuk etkisinin ciddi derecede azalması riski vardır.  

Spiral Nasıl ve Ne Zaman Takılır?

Spiral takma işlemi, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından steril ortamda yapılması gereken bir işlemdir. Doktor işlem öncesi jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile rahim yapısı ve konumu hakkında bilgi edinir.  

Spiral genellikle kadınların adet döneminde takılmaktadır. Spiralin adet döneminde takılmasının nedeni rahim ağzının adet döneminde açılması ve yanlışlıkla erken dönemde yaşanan gebeliğin fark edilmeden atlanıp gebeyken spiral takılmasını önlemektir.

Spiral takılması için herhangi bir neden bulunmuyorsa spiral takma işlemi aşağıdaki sırayla birkaç dakika içinde uygulanır.

• Öncelikle hastaya vajinal spekulum takılır ve ardından vajina temizliği yapılır.
• Bir alet yardımıyla rahim ağzı sabitlenir.
• Spiral rahim ağzından rahim içine doğru ilerletilir ve rahmin tepe kısmına geldiğinde spiralin kılıfı çekilir.
• Rahim ağzının olduğu yerden spiralin ipi kesilir.
• Son olarak ultrasonla bakılarak spiralin düzgün yerleşip yerleşmediği kontrol edilir.

Rahim içine yerleştirilen spiralin içeride kayma riskine karşı belirli aralıkla ultrasonla kontrol edilmesi gerekmektedir.

Spiral Kimlere Takılır?

Spiral gebe kalmak istemeyen ve spiral takılması açısından herhangi bir engeli olmayan tüm kadınlara takılır. Spiral takılmadan önce detaylı bir şekilde değerlendirme yapılır ve değerlendirme sonucuna göre hangi spiralin takılacağı belirlenir.

Ancak bazı kadınlarda spiral taktırmanın riskleri vardır. Spiral taktırmanın riskli olduğu durumlar:

• Sık sık vajinal enfeksiyon geçiren kadınlar
• Bakıra alerjisi olan kadınlar
• Çok partnerli seks hayatı olan kadınlar
• Rahim duvarı dar olan kadınlar
• Rahim boyutlarını etkileyecek şekilde miyomu olan kadınlar
• Kalp kapakçıklarında sorun olan kadınlar
• Smear testi normal olmayan kadınlar
• Göğüste kötü huylu olma riski olan kitleye sahip olanlar
• Nedeni bilinmeyen yoğun adet kanamalarına sahip olan kadınlar

Spiral Kullanan Kadınların Nelere Dikkat Etmesi Gerekir?

Spiral kullanan kadınların dikkat etmesi gereken durumlar aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

• Spiral takıldıktan sonra halsizlik, yüksek ateş, kasık ağrısı, kokulu akıntı gibi sorunlar yaşanması durumunda derhal doktorunuza başvurun.
• Her hastada görülmemekle beraber bazı hastalarda spiral takıldıktan sonraki ilk 3 ay adet kanamalarının daha fazla ağrılı olması normaldir. Fakat başka bir sorun yoksa diğer aylarda bu tarz şikayetleriniz olmayacaktır.
• Spiral kullanımı sırasında spiral ipini hissetmediyseniz kontrol dönemini beklemeden doktorunuza başvurun.
• Spiral ne kadar güvenli bir doğum kontrol yöntemi olsa da %2 gebelik riski bulunmaktadır. Bu nedenle eğer adet gecikmeniz olduysa gebelik testi yaptırarak doktorunuza başvurun.
• Spiral sizi cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumaz. Bu nedenle cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak için önlemlerinizi almayı unutmayın. Smear testi ve senelik rutin kontrollerinizi mutlaka yaptırın.
• Cinsel ilişki sonrası çok fazla kanama veya normalden fazla adet kanaması yaşarsanız mutlaka doktorunuzla görüşün.

Spiral Nasıl Çıkarılır?

Spiralin acil olarak çıkarılması gereken durumlar dışında çıkarılması için en uygun zaman adet dönemidir. Adet döneminde rahim ağzı açık olacağından kolaylıkla anestezi gerekmeden çekilip çıkartılabilir. Spiral çıkartıldıktan sonra ağrı veya yoğun kanama olur ise mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Çünkü spiralin tamamının çıkarılmamış olması veya rahim ağzının yaralanma durumu söz konusu olabilir. Spiral çıkarıldıktan sonra cinsel ilişkiye girilmesinde bir sakınca yoktur ancak gebelik istenmiyorsa başka doğum kontrol yöntemlerine hemen başlanmalıdır.

Diğer yazılarımız